EMEKLİLİK FONLARI

EMEKLİLİK FONLARI

Bireysel Emeklilik sistemine dahil olmak isteyen katılımcılar, tercih ettikleri şirkete giderek bir emeklilik planı seçmek durumundadır. Emeklilik şirketleri, içlerinden tercih yapabilmeniz için en az 3 emeklilik fonu kurmak zorundadır, ancak katılımcılara daha fazla alternatif sunabilir. Emeklilik yatırım fonları içerisindeki yatırım araçları;

a. Nakit, vadeli ve vadesiz mevduat
b. Borçlanma araçları (ters repo dahil) ile hisse senetleri
c. Kıymetli madenlere ve gayrimenkule dayalı varlıklar
d. Repo işlemleri
e. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri
f. Borsa para piyasası işlemleri
g. Yatırım fonu katılma belgeleri
h. Sermaye piyasası kurulu tarafından uygun görülen ve kamuya ilan edilen diğer para ve sermaye piyasası araçları olabilir.

Emeklilik planları ve emeklilik planlarına yatırılan katkı paylarının hangi fonlarda değerlendirileceğini gösteren fon dağılım oranları, katılımcıların yatırım alışkanlıklarına göre çeşitlilik gösterir. 

Örneğin, öncelikle birikimlerini korumak isteyen, fiyat ve getirileri daha az dalgalanan yatırımlara yönelmek isteyen kişiler, Devlet İç Borçlanma Senedi (Likit Fonlar, Kamu Borçlanma Araçları Fonları vs.) ağırlıklı planlar seçerken, öncelikle birikimlerini büyütmek isteyen ve bunun karşılığında birikimlerindeki zaman zaman oluşabilecek dalgalanmalardan etkilenmeyen kişiler, Hisse Senedi, Uluslararası Borçlanma Araçları vb. ağırlıklı planlar seçebilirler. 

Bu seçimleri yaparken mevzuatta belirtilen sınırlamaları uymanız gerekir. Birikimlerinizin, emeklilik şirketinin fonları arasından seçeceğiniz fonlarda,

a.En az %30'u devlet iç borçlanma senetleri ağırlıklı fonlarda
b. En fazla %15'i yabancı menkuller ağırlıklı fonlarda
olmak üzere istediğiniz oranlarda değerlendirilmesini isteyebilirsiniz.

Emeklilik şirketleri, bireysel emeklilik sistemine dahil olmak isteyen katılımcılara, bu kararlarında yardımcı olabilmek, yatırım alışkanlıklarınıza uygun planlar ve fon dağılımları önerebilmek için katılımcılara Risk Getiri Profili Formu adında bir soru formu doldurur. Bu soru formunun sonuçlarına göre katılımcıya, kendi planları arasında en uygun gördüğü planı önerir. Katılımcı isterse emeklilik şirketinin önerdiği plan ve fon dağılımını, isterse kendi tercih ettiği başka bir planı ve fon dağılımını seçebilir.

FON TÜRLERİ NELERDİR ?

Kıymetli Madenler Fonları

Bu tip fonlar portföylerinin en az % 80'i kıymetli madenler ve altına dayalı varlıklardan oluşturarak kurulan fonlardır.

·    Kıymetli Madenler Fonu: Fon varlıklarının en az %80'ini ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenlere dayalı varlıklara yatıran fondur.

·    Altın Fonu: Fon fortföyünün en az %80'ini kıymetli madenler ve altına dayalı varlıklara yatıran fondur.

İhtisaslaşmış Fonlar

Bu tip fonlar, coğrafi bölgelere, ülkelere ya da sektörlere veya endekslere göre yatırım yapan fonlardır. Örneğin bir fon, parasının büyük bir kısmını tek bir yabancı ülkedeki hisse senetleri veya borçlanma araçlarına yatırırsa veya herhangi bir fon, portföyünün büyük bir bölümüyle sadece çimento veya başka herhangi bir sektöre ait şirketlere yatırım yaparsa bu fonlar ihtisaslaşmış fonlar olarak adlandırılır.

3 tip ihtislaşmış fon olabilir:

·    Yabancı Ülke Fonu: Fon portföyünün en az %80'ini tek bir yabancı ülkenin çıkardığı veya bu ükledeki yerleşik şirketlerin ihraç ettiği tahvil, bono, hisse senedi gibi para ve sermaye piyasası araçlarına yatıran fondur.

·    Sektör Fonu: Fon portföyünün en az %80'ini, belirli sektör ya da sektörlerde bulunan şirket hisselerine yatıran fondur.

·    Endeks Fon: Hisse Senedi Endeks Fonu, Tahvil Endeks Fonu, Sektör Endeks Fonu veya benzeri fonlar gibi fonları baz alan ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından uygun görülen bir endeks kapsamındaki varlıklara fon portföyünün %80'ini yatıran ve baz alınan endeksin getirisi kadar getiri elde etmeyi hedefleyen fondur.

Diğer Fonlar

Yukarıda anlatılan fon türlerine girmeyen fonlardır.

·    Dengeli Fon: Fon portföyünün tamamını hisse senedi ve/veya borçlanma araçlarının tamamından oluşan ve hem sermaye kazancı hem de temettü geliri ve faiz geliri elde etmeyi amaçlayan fonlardır.

·    Esnek Fon: Değişen piyasa koşullarına göre fon portföyü için izin verilen varlık türlerinin tamamına ya da bir kısmına yatırım yapabilen ve varlık dağılımı önceden belirlenmemiş fondur. Hem sermaye kazancı hem temettü geliri hem de faiz geliri elde etmeyi amaçlar.

Para Piyasası Fonları

Bu tip fonlar, fon portföyünün tamamını vadesine 3 ay veya daha az kalmış likiditesi yüksek varlıklardan oluştururlar. Yani fon portföyünü kısa süreli olarak elde tutulacak ters repo, hazine bonosu veya özel sektör borçlanma araçları ve paraya çevrilmesi kolay olan varlıklardan oluşturan fonlardır.

·    Likit Fon-Kamu: Fon portföyünün tamamını ters repo dahil devlet iç borçlanma senetlerine yatıran fondur.

·    Likit Fon-Özel Sektör: Fon portföyünün tamamını özel sektör borçlanma araçlarına yatıran fondur.

·    Likit Fon Karma: Fon portföyünün tamamını kamu ve/veya özel sektör borçlanma araçlarına yatıran fondur.

. .